Waarom dit meer uitmaakt dan je denkt
Bij een verbouwing van enkele tienduizenden euro's is het verschil tussen 9% en 21% btw op een deel van het werk al snel honderden euro's. Subsidie voor isolatie kan daar nog een paar duizend euro bij doen. Maar beide hangen aan voorwaarden die je vóór de start moet kennen: wie het werk doet, hoe het op de factuur staat, welke isolatiewaarde het materiaal haalt en wanneer je aanvraagt.
Dit artikel zet de regels op een rij zoals ze op 23 september 2026 gelden, met de bron bij elke regel. Btw-regels staan in de Wet op de omzetbelasting; de ISDE-bedragen zijn van RVO; leningen en gemeentelijke regelingen van de uitgevers zelf. Controleer vlak voor je beslist of er iets is veranderd: regelingen worden vaak per 1 januari aangepast en gemeentelijke potjes kunnen op zijn.
Welk btw-tarief geldt voor welk werk
Voor woningen die meer dan 2 jaar geleden voor het eerst als woning in gebruik zijn genomen. Bij nieuwere woningen geldt voor alles 21% (zonnepanelen uitgezonderd).
| Werk | Arbeid | Materiaal | Bron |
|---|---|---|---|
| Isoleren van vloer, muur of dak, gericht op energiebesparing | 9% | 21% | Belastingdienst; Wet OB tabel I post b.19 |
| Schilderen | 9% | 9% (verf en voorbehandeling horen erbij) | Belastingdienst; Wet OB tabel I post b.8 |
| Stukadoren | 9% | 9% | Belastingdienst; Wet OB tabel I post b.8 |
| Behangen | 9% | Lijm 9%, het behang zelf 21% | Belastingdienst |
| Nieuwe badkamer, keuken of vloer, tegelwerk, gipswanden | 21% | 21% | Belastingdienst |
| Isolatieglas aanbrengen, zoals HR++-glas in een bestaand kozijn | 9% | 21% | Belastingdienst (isolatieglas geldt als isolatiemateriaal) |
| Kozijnen, ramen of deuren vervangen | 21% | 21% | Belastingdienst |
| Zonnepanelen leveren en installeren op of bij een woning | 0% | 0% | Wet OB tabel II post a.10 en b.7 |
De Belastingdienst noemt (isolatie)glas als voorbeeld van isolatiemateriaal, maar deuren en kozijnen uitdrukkelijk niet. Worden kozijn en glas samen vervangen, dan moet het deel voor het glas apart op de factuur staan om voor 9% in aanmerking te komen. Sloopwerk vóór het isoleren, zonwering en het bouwen van een dakkapel vallen onder 21%.
Wanneer is een woning "ouder dan 2 jaar"?
De twee jaar lopen vanaf de datum waarop het pand voor het eerst als woning werd gebruikt, niet vanaf de koopdatum. De aannemer kan dat controleren in de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) of vraagt jou om een schriftelijke verklaring. Wordt een woning gefaseerd gebouwd, dan moet volgens de Belastingdienst minstens de helft van de woning ouder zijn dan 2 jaar.
Let op bij een aanbouw: een nieuw bouwdeel is zelf geen twee jaar oud. Voor een aanbouw zelf is er bovendien geen ISDE-subsidie; RVO sluit isolatie van een aanbouw, een nieuwe dakkapel en een aan de woning getrokken garage uit.
ISDE 2026: bedragen voor isolatie per m²
Bedragen van RVO voor isolatie die in 2025 of later is uitgevoerd. De biobased-bonus geldt als het materiaal aan de eisen voor biobased isolatie voldoet.
| Maatregel | Minimum | Maximum | Eis | Subsidie per m² | Biobased-bonus per m² |
|---|---|---|---|---|---|
| Spouwmuur | 10 m² | 170 m² | Rd ≥ 1,1 | € 5,25 | € 1,50 |
| Gevel | 10 m² | 170 m² | Rd ≥ 3,5 | € 20,25 | € 6 |
| Dak | 20 m² (samen met zoldervloer) | 200 m² | Rd ≥ 3,5 | € 16,25 | € 5 |
| Zolder- of vlieringvloer | 20 m² (samen met dak) | 130 m² | Rd ≥ 3,5 | € 4 | € 1,50 |
| Vloer | 20 m² (samen met bodem) | 130 m² | Rd ≥ 3,5 | € 5,50 | € 2 |
| Bodem | 20 m² (samen met vloer) | 130 m² | Rd of Rbf ≥ 3,5 | € 3 | € 1 |
Bron: RVO, ISDE isolatiemaatregelen woningeigenaren (door RVO gecontroleerd op 17 september 2026). Bestaande isolatie telt niet mee voor de Rd-waarde. Sinds 1 april 2026 geen subsidie meer voor UF-schuim.
ISDE 2026: glas, panelen en deuren
Voor glas dat vanaf 1 januari 2025 is geplaatst: minimaal 3 m², maximaal 45 m². Je meet van binnenuit, inclusief kozijn.
| Maatregel | Eis | Subsidie per m² |
|---|---|---|
| HR++-, triple- of vacuümglas in bestaande kozijnen | HR++ U ≤ 1,2; triple en vacuüm U ≤ 0,7 | € 25 |
| Triple- of vacuümglas in nieuwe kozijnen | U ≤ 0,7 | € 111 |
| Isolerend paneel | U ≤ 1,2 en > 0,7 | € 10 |
| Isolerend paneel | U ≤ 0,7 | € 45 |
| Isolerende deur | U ≤ 1,5 en > 1,0 | € 25 |
| Isolerende deur | U ≤ 1,0 | € 111 |
Panelen en deuren alleen samen met HR++-, triple- of vacuümglas. Sinds 2026 geldt geen isolatie-eis meer voor de nieuwe kozijnen zelf; de eis voor het glas blijft. Voor de details bij kozijnen: zie Eerlijke Kozijnen.
De verdubbeling: twee maatregelen is meer dan twee keer zo veel
Volgens RVO verdubbelt het subsidiebedrag voor isolatie als je meer dan één isolatiemaatregel uitvoert. Dat geldt ook als je isolatie combineert met een warmtepomp, zonneboiler of aansluiting op een warmtenet, mits de maatregelen binnen 24 maanden na elkaar vallen. De biobased-bonus verdubbelt niet, en alleen ventilatie telt niet als tweede maatregel.
Een rekenvoorbeeld met de bedragen hierboven: 50 m² dakisolatie levert 50 × € 16,25 = € 812,50 op. Laat je daarnaast 40 m² vloer isoleren (40 × € 5,50 = € 220), dan tellen beide bedragen dubbel: (€ 812,50 + € 220) × 2 = € 2.065. Wie twee maatregelen toch al overweegt, doet er dus verstandig aan ze binnen die 24 maanden te plannen.
Nieuw in 2026 is een vast bedrag van € 400 voor ventilatie, maar alleen in combinatie met isolatie. Voor een lucht-waterwarmtepomp is het startbedrag in 2026 € 1.025, plus € 225 per kW en € 200 energielabelbonus; RVO geeft het voorbeeld van een warmtepomp van 4 kW: € 2.125.
ISDE aanvragen: de volgorde die telt
Laat het werk uitvoeren door een bedrijf
Zelf isoleren telt niet voor de ISDE. Het werk moet door een bouw- of installatiebedrijf worden gedaan.
Maak een foto tijdens het werk
RVO vraagt een foto van de isolatie tijdens het aanbrengen. Achteraf is die niet meer te maken.
Zorg dat de factuur compleet is
Op de factuur: de meldcode van het product, het aantal m², de dikte en de Rd- of U-waarde, de installatiedatum. Bij glas een glasstaat en eventueel een kozijnstaat. Plus een betaalbewijs.
Vraag aan binnen 24 maanden
Je vraagt aan ná uitvoering, uiterlijk 24 maanden na de installatie. RVO beslist volgens eigen opgave binnen 8 weken.
Plan een tweede maatregel binnen 24 maanden
Zo krijg je de verdubbeling. Per isolatiesoort krijg je maar één keer subsidie; alleen voor glas mag je binnen 24 maanden een tweede keer aanvragen.
Voorwaarden van de ISDE in het kort
- Alleen voor eigenaar-bewoners. Een tweede woning die je niet verhuurt, ziet RVO als zakelijke aanvraag, en zakelijke aanvragers krijgen geen isolatiesubsidie.
- De woning is gebouwd vóór 1 januari 2019, of de omgevingsvergunning is aangevraagd vóór 1 juli 2018.
- Het budget voor 2026 is volgens RVO € 500 miljoen; op 2 september 2026 was daarvan € 288,8 miljoen geclaimd. De regeling loopt door tot 2031.
Lenen: Warmtefonds en gemeentelijke leningen
Het Nationaal Warmtefonds verstrekt de Energiebespaarlening voor eigenaar-bewoners, van minimaal € 1.000 tot maximaal € 29.000. Heb je samen met een eventuele partner een verzamelinkomen onder € 60.000, dan is de rente 0%; dat toetst het fonds zelf bij de aanvraag. Anders was de vaste effectieve jaarrente op 13 augustus 2026 4,02% bij 7 jaar, 4,04% bij 10 jaar en 4,44% bij 15 jaar looptijd. Het geld wordt uitbetaald via een bouwdepot. De lening is bedoeld voor energiebesparende maatregelen, zoals isolatie, HR++- of triple glas, een warmtepomp of ventilatie; niet voor een nieuwe keuken of badkamer.
Gemeenten hebben daarnaast eigen regelingen. Ridderkerk biedt een Stimuleringslening Duurzaam tegen 2,3%, van € 2.500 tot € 30.000, via SVn, zolang het budget toereikend is. Rotterdam heeft een subsidie voor isolatie van eengezinswoningen tot en met 31 december 2027: tot € 2.000 per woning (€ 2.200 bij twee of meer maatregelen tegelijk), voor eigenaar-bewoners met een WOZ-waarde onder € 477.000 en een woning uit 1992 of eerder. Dordrecht heeft "Dordt isoleert" voor eigenaar-bewoners van een grondgebonden woning met een WOZ-waarde tot € 380.000, waarbij minstens twee slecht geïsoleerde bouwdelen worden aangepakt.
Verbouwen met je hypotheek
Leen je voor een verbouwing die de woning verbetert, dan kan die lening volgens de Belastingdienst tot de eigenwoningschuld horen, met renteaftrek, mits je er elk jaar op aflost. Een nieuwe badkamer of keuken, vervanging van kozijnen, isolatie, zonnepanelen en een warmtepomp tellen als verbetering; de kosten van de verbouwing zelf zijn niet aftrekbaar, alleen de rente. Bij een bouwdepot is de rente maximaal 2 jaar aftrekbaar; na de eerste 6 maanden gaat de depotrente die je ontvangt eraf.
Voor energiebesparende maatregelen mag je bij een hypotheek extra lenen, afhankelijk van het energielabel: € 20.000 bij label E, F of G, € 15.000 bij C of D, en € 10.000 bij A++, A+, A of B. Volgens de Rijksoverheid blijft dat extra leenbedrag in 2026 gehandhaafd voor labels G tot en met A++.
Isoleren samen met een verbouwing?
Combineer je isolatie met een badkamer, aanbouw of renovatie, dan telt de volgorde en de splitsing op de offerte. Eerlijke Aannemer, de organisatie achter Eerlijke Bouw, regisseert het geheel.
Veelgestelde vragen
Betaal ik 9% btw op een nieuwe badkamer?
Nee. Het vernieuwen van een badkamer, keuken of vloer valt onder 21%, ook het tegelwerk. Alleen het schilderen en stukadoren in die badkamer kan onder 9% vallen, als de woning ouder is dan 2 jaar en het werk apart op de factuur staat.
Geldt 9% btw voor nieuwe kozijnen?
Nee. De Belastingdienst noemt deuren en kozijnen uitdrukkelijk niet als isolatiemateriaal, en het vervangen van kozijnen, ramen en deuren valt onder 21%. Isolatieglas geldt wel als isolatiemateriaal: het arbeidsloon voor het plaatsen van dat glas kan onder 9% vallen, als het apart op de factuur staat. Voor het glas bestaat ook ISDE-subsidie, zie subsidie voor kozijnen bij Eerlijke Kozijnen.
Kan ik ISDE aanvragen voordat het werk klaar is?
Nee. Voor woningeigenaren geldt: eerst uitvoeren, dan aanvragen, uiterlijk 24 maanden na de installatie. Voor VvE's is het andersom: de SVVE vraag je aan voordat je de maatregelen uitvoert.
Mag ik zelf isoleren en toch subsidie krijgen?
Niet via de ISDE; die vraagt uitvoering door een bedrijf. Sommige gemeenten hebben wel een regeling voor doe-het-zelvers, zoals de doe-het-zelf-kadokaart in Dordrecht. Rotterdam sluit doe-het-zelvers bij zijn isolatiesubsidie uit.
Kan ik de ISDE combineren met een gemeentelijke subsidie?
Dat verschilt per gemeente, en een gemeente kan bij het bepalen van haar bijdrage rekening houden met de ISDE. Lees de subsidieregeling van je gemeente voordat je begint; Rotterdam, Ridderkerk en Dordrecht staan hierboven.
Bronnen
- Wet op de omzetbelasting 1968, geldend vanaf 1 januari 2026 (tabel I en II), wetten.overheid.nl. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Btw-tarief voor werkzaamheden aan woningen, Belastingdienst. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Btw-tarief voor het isoleren van woningen, Belastingdienst. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Btw-tarief voor werkzaamheden aan woningen ouder dan 2 jaar, Belastingdienst. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Btw-tarief voor het schilderen van woningen, Belastingdienst. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Btw-tarief voor het stukadoren van woningen, Belastingdienst. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Goederen met 0% btw, Belastingdienst. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- ISDE: isolatiemaatregelen voor woningeigenaren, RVO. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- ISDE: wat is er gewijzigd vanaf 2026?, RVO. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- ISDE: subsidie voor verduurzaming van uw woning, RVO. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- ISDE: stand van zaken budget, RVO. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Energiebespaarlening voor particulieren, Nationaal Warmtefonds. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Voorwaarden Energiebespaarlening, Nationaal Warmtefonds. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Actuele rentetarieven, Nationaal Warmtefonds. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Stimuleringsregeling duurzaam, Gemeente Ridderkerk. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Subsidie isolatie eengezinswoningen aanvragen, Gemeente Rotterdam. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Dordt isoleert, Gemeente Dordrecht. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Subsidie verduurzaming VvE's (SVVE): verduurzamingsmaatregelen, RVO. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Eigenwoningschuld, Belastingdienst. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Ik wil geld lenen voor de verbouwing: wat kan ik aftrekken?, Belastingdienst. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Ik heb een verbouwingsdepot: wat kan ik aftrekken?, Belastingdienst. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Kan ik een hogere hypotheek krijgen voor energiebesparende maatregelen?, Rijksoverheid. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Leennormen 2026: hypotheek kan iets omhoog door verwachte loonstijging, Rijksoverheid. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Salderingsregeling, Rijksoverheid. Geraadpleegd op 23 september 2026.